واژهنامه LGBTQ+ و سلامت روان
تعاریف ساده اصطلاحات کلیدی LGBTQ+ و سلامت روان، نگهداریشده توسط کوییر.
سنجش دانش شما
دانش خود را درباره اصطلاحات و مفاهیم کلیدی در یک تست ۵ سوالی بسنجید. همزمان با بازی یاد بگیرید!
- LGBTQ+
- مخففی شامل افراد لزبین، گی، دوجنسگرا، ترنسجندر، کوییر/در حال جستجو و سایر اقلیتهای جنسی و جنسیتی. علامت بعلاوه (+) نشاندهنده هویتهای دیگر از جمله بیناجنسی، همهجنسگرا، بیجنسگرا و دوروح است.
- کوییر
- یک چترواژه برای هویتهای جنسی و جنسیتی که دگرجنسگرا یا همسوجنسگرا (سیسجندر) نیستند. این واژه که زمانی به عنوان یک تحقیر استفاده میشد، توسط بسیاری از افراد جامعه LGBTQ+ به عنوان یک توصیفگر خودتاییدگر بازپس گرفته شده است. برخی هنوز آن را توهینآمیز میدانند؛ مهم است که این واژه را فقط زمانی استفاده کنید که خود فرد برای خود به کار میبرد.
- هویت جنسیتی
- درک درونی و عمیق هر فرد از جنسیت خود - چه مرد، زن، نانباینری (غیردوگانه)، جنسیتسیال یا هر هویت دیگری باشد. هویت جنسیتی از جنس زیستی و ابراز جنسیت (نحوه ارائه بیرونی فرد) متمایز است.
- ملال جنسیتی
- یک ناراحتی بالینی قابل توجه که میتواند زمانی رخ دهد که جنسیت تجربهشده یا ابرازشده یک فرد با جنسیتی که در بدو تولد به او نسبت داده شده متفاوت باشد. همه افراد ترنسجندر یا غیردوگانه ملال جنسیتی را تجربه نمیکنند و وجود یا عدم وجود آن تعیینکننده اعتبار هویت جنسیتی فرد نیست.
- ترنسجندر
- اصطلاحی برای افرادی که هویت جنسیتی آنها با جنسی که در بدو تولد به آنها نسبت داده شده متفاوت است. یک فرد ترنسجندر ممکن است خود را به عنوان یک مرد ترنس، زن ترنس یا با یک هویت غیردوگانه شناسایی کند. ترنسجندر بودن یک بیماری نیست و برای معتبر بودن نیازی به جراحی یا مداخله پزشکی ندارد.
- غیردوگانه (نانباینری)
- یک چترواژه برای هویتهای جنسیتی که خارج از دوگانه سنتی «مرد» یا «زن» قرار میگیرند. افراد غیردوگانه ممکن است خود را به عنوان هر دو، هیچکدام یا جایی دیگر در طیف جنسیتی معرفی کنند. هویتهای مرتبط شامل جنسیتکوییر، جنسیتسیال، بیجنسیت و دوجنسیت است.
- دوروح (Two-Spirit)
- اصطلاحی که توسط برخی از بومیان آمریکای شمالی برای توصیف فردی که نقش سنتی جنسیت سوم یا نقش دیگری از تنوع جنسیتی را در فرهنگ خود ایفا میکند استفاده میشود. این یک اصطلاح فرهنگی خاص است که ریشه در سنتهای بومی دارد و فقط باید توسط بومیان برای توصیف خود استفاده شود.
- درمان تاییدکننده هویت
- یک رویکرد درمانی که گرایش جنسی، هویت جنسیتی و ابراز آن را در مراجع تایید کرده و به آن احترام میگذارد. درمانگران تاییدکننده تلاش نمیکنند هویتهای LGBTQ+ را تغییر دهند، سرکوب کنند یا بیمارگونه جلوه دهند. این روش درمان تاییدکننده دگرباشان نیز نامیده میشود.
- درمان تبدیلی
- هرگونه عملی که تلاش میکند گرایش جنسی یا هویت جنسیتی فرد را تغییر دهد، سرکوب یا حذف کند. درمان تبدیلی به طور گسترده توسط انجمنهای پزشکی و روانشناسی جهان به عنوان روشی بیاثر و عمیقاً آسیبرسان محکوم شده است. این عمل در کانادا غیرقانونی است (قانون مجازات، بخش 320.101).
- آشکارسازی (Coming Out)
- فرآیندی که طی آن یک فرد LGBTQ+ گرایش جنسی یا هویت جنسیتی خود را برای دیگران آشکار میکند. آشکارسازی یک فرآیند بسیار شخصی و مداوم است و افراد ممکن است در زمانهای مختلف برای افراد مختلف زندگیشان آشکارسازی کنند. روش واحد و درستی برای آشکارسازی وجود ندارد.
- گرایش جنسی
- جذابیت عاطفی، عاشقانه یا جنسی پایدار یک فرد به دیگران. گرایشهای جنسی رایج شامل دگرجنسگرا (استریت)، گی، لزبین، دوجنسگرا، همهجنسگرا و بیجنسگرا است. گرایش جنسی از هویت جنسیتی و از رفتار جنسی متمایز است.
- تقاطعیافتگی
- چارچوبی برای درک اینکه چگونه هویتهای اجتماعی متداخل - مانند نژاد، جنسیت، گرایش جنسی، طبقه، توانیابی و وضعیت مهاجرت - با یکدیگر تداخل کرده و سیستمهای تبعیض یا امتیاز متداخل ایجاد میکنند. در سلامت روان دگرباشان، تقاطعیافتگی تشخیص میدهد که یک پناهنده کوییر با چالشهای متفاوت و پیچیدهتری نسبت به یک فرد کوییر دارای شهروندی و امنیت اقتصادی روبرو است.
- سلامت روان
- سلامت عاطفی، روانی و اجتماعی یک فرد. سلامت روان بر نحوه تفکر، احساس و عملکرد ما تأثیر میگذارد و بر نحوه مدیریت استرس، ارتباط با دیگران و انتخابهای ما اثر میگذارد. سلامت روان در یک طیف وجود دارد و در طول زمان میتواند تغییر کند.
جستجو
چرا اینهمه برچسب هویتی وجود داره؟ #کوئیر
ما تو دنیایی زندگی میکنیم که خیلی وقتها فقط یک مدل «عادی بودن» رو به رسمیت میشناسه. برای همین، وقتی آدمها واژههای جدیدی برای توصیف خودشون میسازن، این فقط بازی با کلمات نیست؛ تلاشی برای دیدهشدن، امنیت روانی، و پس گرفتن حق تعریف کردن هویت خوده.
این ویدیو درباره تاریخ برچسبها، هویتهای LGBTQIA+، مفهوم دیدهنشدن در جامعه، و دلیل اهمیت زبان و نمادهاست. از واژههایی مثل نانباینری و دمیسکشوال گرفته تا داستان پرچم پرايد و مبارزاتی که پشتش وجود داشته.
بعضی کلمات زمانی ابزار کنترل و بیماریسازی بودن. امروز همون کلمات میتونن تبدیل به ابزار قدرت، همبستگی و آزادی بشن.
این فقط درباره جنسیت یا گرایش جنسی نیست. درباره اینه که چه کسی حق داره خودش رو تعریف کنه.
منابع و مراجع
تعاریف با استفاده از مراجع معتبر، از جمله سازمانهای پیشرو در زمینههای آموزشی، روانشناختی و سلامت روان گردآوری و تأیید شدهاند.
اصطلاحی جا افتاده؟
اگر فکر میکنید اصطلاح مهمی جا افتاده یا تعریفی میتواند بهبود یابد، به ما اطلاع دهید.
تماس با ما